Nastroje polskich konsumentów stabilizują się – Future Consumer Index
  • 0
  • 3
17.08.2022

Nastroje polskich konsumentów stabilizują się – Future Consumer Index

Najnowsza, polska piąta edycja cyklicznego badania EY „Future Consumer Index” pokazuje, że nastroje polskich konsumentów ulegają pewnej stabilizacji, jednak na dość niskim poziomie. Przez ostatni rok nastroje konsumentów poprawiały się, jednak aktualna sytuacja daleka jest od optymizmu.

W maju, w porównaniu do października 2021 r., odsetek osób, które negatywnie oceniają zmiany w swojej sytuacji na przestrzeni ostatnich miesięcy, spadł z 23% do 11%. Należy się jednak spodziewać, że w kolejnych miesiącach nastroje polskich konsumentów się pogorszą.

Już w maju 61% respondentów twierdziło, że wzrost cen i usług sprawiał, że w mniejszym stopniu było ich na nie stać. Wzrost kosztów został przez Polaków zwłaszcza w przypadku:

  • gazu/paliwa (94%);
  • świeżej (94%) i pakowanej (90%) żywności;
  • artykułów gospodarstwa domowego (82%).

Konsumenci najczęściej poszukują tańszych zamienników w tej ostatniej kategorii (31%).

W październiku 2021 r. jedynie 6% respondentów uznawało, że ich obecna sytuacja jest lepsza niż 3–4 miesiące wcześniej. W maju 2022 r. ten odsetek wzrósł do 28%. Różnica wyniosła 22 p.p. Równocześnie o 12 p.p. spadła liczba negatywnych odpowiedzi (z 23% do 11%).

Prawdopodobne przyczyny aktualnych nastrojów

Taka sytuacja może wynikać z pewnego przywyknięcia konsumentów do zmian rynkowych, będących konsekwencją wybuchu wojny w Ukrainie. Zbliżające się miesiące mogą jednak przynieść ponowne pogorszenie nastrojów. Co szczególnie interesujące, najwyższy odsetek – zarówno pozytywnych (30%), jak i negatywnych (19%) wskazań – został odnotowany w gronie respondentów deklarujących swoje zarobki jako „średnie”. Stanowi to potwierdzenie, że jest to grupa najbardziej podatna na zmiany konsumenckie.

Nastroje polskich konsumentów stabilizują się – Future Consumer Index

Na przestrzeni ostatnich miesięcy odczucia polskich konsumentów można porównać do sinusoidy. Obserwowane od połowy zeszłego roku znoszenie pandemicznych restrykcji pozytywnie wpłynęło na nastroje. Stopniowa poprawa została jednak zastopowana przez galopujący wzrost inflacji.

Obecnie mija pierwszy szok cenowy, a sytuację może porównać do stabilnej niepewności. Ma to bezpośrednie przełożenie na decyzje konsumenckie. Polacy zaczęli poszukiwać. Kupują mniej i częściej wybierają zamienniki. Należy przewidywać, że w najbliższej przyszłości to zjawisko będzie się wyłącznie pogłębiać – mówi Łukasz Wojciechowski, partner, dział audytu, lider sektora handlu i produktów Konsumenckich EY.

Niewątpliwy wpływ na delikatne, ale rosnące poczucie stabilizacji miał spadek obaw o zatrudnienie

W maju 2022 r. zaniepokojonych o swoją pracę było 43% Polaków. Chociaż wynik pozostaje wysoki, jednocześnie oznacza to zmniejszenie o 19 p.p. w porównaniu do października 2021 r.

Jednakże w perspektywie kolejnych 12 miesięcy jedynie 29% osób oczekuje poprawy swojej sytuacji finansowej. W porównaniu do października 2021 r. oznacza to spadek o 6 p.p. Stanowi to najlepsze potwierdzenie, że najbliższą perspektywę czasową konsumenci widzą w coraz ciemniejszych barwach.

Pesymizm przekłada się negatywnie na szereg branż, dalekich od sektora FMCG. Przykładami mogą być deklaracje 76% ankietowanych, że w najbliższych przyszłości nie będą podejmować nowego sportu lub hobby. Jeszcze więcej – bo 80% badanych – nie planuje zakupu nieruchomości.

Wzrost cen = zmiana wyborów konsumenckich

Aż 61% Polaków twierdzi, że wzrost cen produktów i usług sprawia, że stać ich na nie w mniejszym stopniu. Badanie EY – Future Consumer Index wskazuje, że na przestrzeni ostatnich miesięcy Polacy najczęściej dostrzegali wzrost cen gazu/paliw (94%), a także świeżej (94%) i pakowanej (90%) żywności. Te kategorie przodują również w przewidywaniach dotyczących dalszego wzrostu cen. Notują wyniki: 92% (gaz/paliwa), 84% (świeża żywność) i 78% (pakowana żywność).

Naturalnym efektem wzrostu cen jest ograniczenie konsumpcji. Badanie pokazuje jednak, że Polacy przede wszystkim ograniczają:

  • spożycie alkoholu (41%);
  • zakupy odzieży i obuwia (39%);
  • kupowanie kosmetyków (38%);
  • zakupy pakowanej żywności (37%).

Niemal identyczny odsetek wskazuje na gaz/paliwo (36%), które jednocześnie jest kategorią o najniższym odsetku wykorzystywania zamienników (8%). Ze względu na ścisłą kontrolę regulacyjną nad dystrybucją jest to naturalne zjawisko. W dokładnie odwrotnej sytuacji znajdują się artykuły higieny osobistej oraz gospodarstwa domowego.

Najmniejszy odsetek konsumentów (odpowiednio 28% i 30%) decyduje się rezygnować z tych kategorii. Jednocześnie w obu przypadkach respondenci najczęściej poszukują tańszych zamienników – 30% (artykuły higieny osobistej) oraz 31% (artykuły gospodarstwa domowego i środki czystości).

Nastroje polskich konsumentów stabilizują się – Future Consumer Index

Kategorią, z której najczęściej rezygnują Polacy, jest elektronika użytkowa (17%)

W niej równocześnie zaobserwowano najniższy wzrost cen (66% wskazań). Kolejne miejsce na liście – 12% – zajęły zaś napoje alkoholowe. Co warte podkreślenia, konsumenci chętniej rezygnują z zakupu napojów bezalkoholowych (7%) niż z odzieży i obuwia (6%).

Notowany w ostatnich miesiącach znaczący wzrost cen wpłynął na zmianę wyborów konsumenckich. Otwarte pozostaje pytanie, czy to zjawisko przyjmie formę przejściową, czy trwałą. Od tego zależy, czy większy udział tańszych zamienników w koszykach Polaków zostanie utrzymany w dłuższej perspektywie czasu. Należy się jednak spodziewać, że nawet po zmniejszeniu się poziomu inflacji wielu konsumentów na tyle przyzwyczai się do nowych dla nich produktów, że nie będzie chciało od razu dokonać zmiany. Nawet dysponując (potencjalnie) większymi funduszami. To olbrzymie wyzwanie dla sieci handlowych oraz producentów z sektora FMCG – podsumowuje Grzegorz Przytuła, partner EY-Parthenon, ekspert sektora handlu i produktów konsumenckich EY.

O badaniu

Piąta polska edycja badania EY „Future Consumer Index” przygotowana przez EY Polska przeprowadzona została między 17 a 27 maja 2022 r. na grupie 1000 osób w wieku 18–65 lat.

Badanie objęło cały kraj i wszystkie grupy społeczne. Respondenci odpowiadali na pytania dotyczące:

  • obecnych zachowań zakupowych;
  • nastrojów;
  • przewidywanych postaw w najbliższej przyszłości.
  • 1
Nastroje polskich konsumentów

Nastroje polskich konsumentów stabilizują się, ale na poziomie dalekim od optymizmu

17 sierpnia 2022

16 sierpnia 2022