UOKiK nałożył prawie 140 mln zł kary na Kaufland Polska Markety
  • 0
  • 1
3.01.2022

UOKiK nałożył prawie 140 mln zł kary na Kaufland Polska Markety

Spółka Kaufland Polska Markety wymagała od dostawców obniżenia ceny produktów rolnych i spożywczych już po ich sprzedaży, nieuczciwie wykorzystując przewagę kontraktową. Ponadto wprowadzała konsumentów w błąd co do kraju pochodzenia warzyw. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny nałożył na firmę blisko 140 mln zł kar w dwóch decyzjach stwierdzających niezgodne z prawem praktyki.

W wydanych pod koniec grudnia 2021 r. dwóch decyzjach wobec sieci Kaufland prezes UOKiK stwierdził łamanie prawa w obu przypadkach.

I decyzja: blisko 124 mln zł kary za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej
Pierwsza decyzja dotyczy relacji spółki Kaufland Polska Markety z dostawcami produktów rolnych i spożywczych. Przedsiębiorca ustalał warunki współpracy z niektórymi z nich już po rozpoczęciu danego roku. W takich sytuacjach przy przedłużających się negocjacjach umowy na kolejny rok dostawca nie wiedział, na jakich warunkach realizował dostawy w okresie od początku roku do dnia podpisania umowy. W nowym kontrakcie często wprowadzane były dodatkowe rabaty lub spółka podwyższała wysokość dotychczasowych. Dostawcy musieli zapłacić wyrównanie z tego tytułu. W praktyce oznaczało to wsteczne obniżenie już zapłaconej ceny sprzedaży produktów sieci Kaufland za okres od początku roku do dnia podpisania nowej umowy.

Druga praktyka, która stanowiła nieuczciwe wykorzystanie przewagi kontraktowej, polegała na pobieraniu od niektórych dostawców produktów rolnych i spożywczych dodatkowych rabatów, które nie były przewidziane w umowie. Kontrahent sieci handlowej nie wiedział zatem, kiedy zażąda się od niego udzielenia tego rabatu, ani w jakiej będzie on wysokości.

Praktyka dotycząca negocjacji umowy po rozpoczęciu roku dotyczyła ponad 800 kontrahentów w latach 2018–2020, z czego 72 musiało zapłacić niekorzystne dla siebie wyrównanie na łączną kwotę blisko 37 mln zł. Z kolei nieuczciwe wsteczne rabaty zostały uzyskane od 176 dostawców na łączna kwotę ponad 30 mln zł. Poszkodowane podmioty w dużej mierze były małymi i średnim przedsiębiorcami, a także gospodarstwami rolnymi i grupami producentów. Były to m.in. zakłady mięsne, spółdzielnie mleczarskie, producenci słodyczy, piekarnie, przetwórcy owoców i warzyw, ryb, producenci napojów, przekąsek czy produktów zbożowych.

Zasady współpracy sieci handlowej z dostawcami, w tym warunki rabatowania, powinny być jasno określone i znane stronom przed podpisaniem umowy. Tymczasem kontrahenci spółki Kaufland Polska Markety nie mieli pewności, jakie otrzymają wynagrodzenie z tytułu dostaw i czy wynegocjowana wcześniej cena nie zostanie obniżona. Działania spółki były sprzeczne z dobrymi obyczajami i stanowiły nieuczciwe wykorzystanie silniejszej pozycji negocjacyjnej.

Zdecydowałem o nałożeniu na przedsiębiorcę kary finansowej w wysokości prawie 124 mln zł. Kara została obniżona ze względu na postawę spółki Kaufland Polska Markety, która zaprzestała swoich praktyk jeszcze w trakcie naszych czynności wyjaśniających, a przed postawieniem przedsiębiorcy zarzutów. Z informacji przekazanych urzędowi przez sieć wynika, że nastąpiło to po wydanej przeze mnie decyzji dotyczącej podobnej praktyki wobec Jeronimo Martins Polska – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Decyzja nie jest prawomocna i przysługuje od niej odwołanie do sądu. Rozstrzygnięcie nie zamyka dostawcom sieci Kaufland możliwości ubiegania się o odszkodowanie na drodze cywilnej. Dzięki inicjatywie prezesa UOKiK w nowej ustawie o przewadze kontraktowej, która weszła w życie 23 grudnia 2021 r., znalazł się przepis dający prezesowi urzędu możliwość przedstawiania istotnego poglądu w sprawie. To rozwiązanie będzie wsparciem prawnym dla przedsiębiorcy lub rolnika dochodzącego roszczeń na drodze sądowej od dużego kontrahenta z branży rolno-spożywczej.

Polityka rabatowa sieci handlowych jest stale monitorowana przez prezesa UOKiK. Przykładem było badanie 19 sieci handlowych dotyczące uzyskiwania rabatów od dostawców. Także zeszłoroczne postępowanie wyjaśniające, w którym sprawdzono terminowość płatności i polityki handlowe 100 największych podmiotów sektora spożywczego, w tym sieci detalicznych. Ich efektem są decyzje dotyczące firm Kaufland Polskie Markety oraz SCA PR Polska (grupa Intermarche).

Ponadto prezes urzędu stwierdził nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej przez:

  • Jeronimo Martins Polska, właściciela sieci Biedronka (decyzja z grudnia 2020 r. dotycząca nieuzgodnionych w umowie rabatów wstecznych),
  • Eurocash (decyzja z grudnia 2021 r. dotycząca nieuczciwych opłat pobieranych od dostawców).

Dodatkowo w kwietniu 2021 r. urząd opublikował raport dotyczący rabatów. Przedstawił w nim m.in., jakie praktyki mogą zostać uznane za niezgodne z prawem.

Na 2022 r. planowane jest podsumowanie badania praktyk sieci handlowych związanych z pobieraniem opłat od dostawców (marketingowych, za zwrot niesprzedanych towarów, za gazetki itp.) oraz publikacja raportu w tym zakresie.

II decyzja: 13,2 mln zł kary za błędne oznakowanie warzyw krajem pochodzenia
Kontrole Inspekcji Handlowej potwierdziły, że w sklepach sieci Kaufland Polska Markety systematycznie dochodzi do sytuacji, w których na wywieszkach warzyw przekazywane są nieprawdziwe informacje na temat ich pochodzenia geograficznego. Inspektorzy porównywali dane na sklepowych wywieszkach z tymi na opakowaniach zbiorczych lub jednostkowych oraz w dokumentach dostawy.

Przykładowo, marchew w sklepie w Kaliszu miała pochodzić z Polski, jak wynikało z wywieszki, a na opakowaniu zbiorczym widniała Holandia. W placówce w Brzegu ziemniaki zgodnie z wywieszką miały być z Polski, a na opakowaniu zbiorczym – z Niemiec. Cebula w sklepie w Dębicy – na wywieszce widniał kraj pochodzenia Polska, na opakowaniu zbiorczym – Niemcy. Kapusta biała w placówce w Gdańsku zgodnie z wywieszką miała pochodzić z Polski, a opakowanie zbiorcze informowało, że jest z Macedonii.

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny wydał decyzję, w której uznał te praktyki za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Nałożył na spółkę 13,2 mln zł kary.

Prawo do informacji jest podstawowym prawem każdego konsumenta. Jednocześnie informacje o produktach muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumentów, a ponadto nie mogą w jakikolwiek sposób wprowadzać w błąd. Kontrole Inspekcji Handlowej potwierdziły, że w sklepach sieci Kaufland regularnie konsument dostawał mylne informacje o tym, skąd pochodzą warzywa, co wpływało na jego decyzje zakupowe, dlatego wszcząłem w tej sprawie postępowanie i wydałem decyzję. Nakazałem zaniechanie wprowadzania konsumentów w błąd i zdecydowałem o nałożeniu kary finansowej na tę sieć handlową – mówi Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Inspekcja Handlowa w okresie od stycznia 2020 r. do czerwca 2021 r. przeprowadziła kontrole w 71 sklepach sieci Kaufland w całej Polsce (jedna trzecia wszystkich sklepów tej sieci w Polsce). Były to placówki w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Gorzowie Wielkopolskim, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu. Sprawdziła oznakowanie m.in. partii ziemniaków, papryki, cebuli, czosnku, kapusty, pietruszki, marchewki, selera, pomidorów, ogórków.

W toku kontroli nieprawidłowości związane z błędnym podawaniem kraju pochodzenia (zamieszczeniem innych informacji na wywieszce, a jeszcze innych na opakowaniu zbiorczym/jednostkowym) ujawniono w średnio co trzecim sklepie. Było to 27 placówek Kaufland na 71 sprawdzonych w toku kontroli. We wszystkich sklepach, w których stwierdzono nieprawidłowości, łącznie skontrolowano 215 partii warzyw. Inspektorzy mieli zastrzeżenia do 53 partii. W II kwartale 2021 r. Inspekcja Handlowa odwiedziła 32 sklepy Kaufland, sprawdzając, czy nieprawidłowości nadal występują. W 14 z nich błędnie podawano kraj pochodzenia warzyw.

Wywieszki przy produktach nie mogą wprowadzać w błąd – nie tylko co do ceny, ale i kraju pochodzenia warzyw. Konsument nie powinien być zobowiązany do weryfikowania na opakowaniu zbiorczym, skąd one pochodzą. To zadaniem sprzedawcy jest zapewnienie rzetelnej informacji. W rezultacie błędne oznaczenie kraju pochodzenia warzyw na wywieszce prowadzi do sytuacji, w których decyzja konsumentów dotycząca skorzystania z oferty podejmowana jest w wyniku posiadania nieprawdziwych informacji – dodaje prezes UOKiK.

Przykłady nieprawidłowości z kontroli IH:

  • Papryka zielona oferowana luzem – na etykiecie opakowania zbiorczego: Polska, na wywieszce: Hiszpania. Sklep Kaufland w Jeleniej Górze przy ul. Jana Pawła II 24.
  • Cebula czerwona oferowana luzem – na etykiecie opakowania zbiorczego: Holandia, na wywieszce: Polska. Sklep Kaufland w Nowej Soli przy ul. Chałubińskiego 2.
  • Ziemniaki oferowane luzem – na etykiecie opakowania zbiorczego: Niemcy, na wywieszce: Polska. Sklep Kaufland w Brzegu przy ul. Władysława Łokietka 24A.
  • Marchew pęczek 500 g oferowana na sztuki – na etykiecie opakowania zbiorczego: Włochy, na wywieszce: Polska. Sklep Kaufland w Dębicy przy ul. Rzeszowskiej 116.
  • Rzodkiewka pęczek oferowana luzem – na etykiecie opakowania zbiorczego: Polska, na wywieszce: Włochy. Sklep Kaufland w Kaliszu przy ul. Podmiejskiej 20.
  • Papryka habanero 150 g oferowana w opakowaniach jednostkowych – na etykiecie opakowania jednostkowego: Maroko, na wywieszce: Hiszpania. Sklep Kaufland w Warszawie przy ul. Birżańskiej 1.

Kara nałożona przez prezesa UOKiK na Kaufland Polska Markety za wprowadzanie konsumentów w błąd wyniosła 13,2 mln zł (13 284 944 zł). Na jej wysokość miało wpływ to, że do naruszeń dochodziło regularnie i przez długi czas. Spółka nie poprawiła oznaczenia warzyw do takiego stopnia, aby można było stwierdzić, że przypadki wprowadzania w błąd mają marginalny czy jednostkowy charakter. Nie wpłynęły na to kontrole Inspekcji Handlowej i zgłaszane przez inspektorów nieprawidłowości ani napływające do sieci skargi. Decyzja nie jest prawomocna, przysługuje od niej odwołanie do sądu.

  • 1
kara dla osoby zarządzającej pokazami handlowymi

Pierwsza kara dla osoby zarządzającej pokazami handlowymi

2 stycznia 2022

30 grudnia 2021