Samotność polskiego seniora. Badanie ARC Rynek i Opinia
  • 0
  • 1
17.05.2018

Samotność polskiego seniora. Badanie ARC Rynek i Opinia

Samotność to jeden z największych problemów, z którymi osoby starsze mierzą się na co dzień. Niemal co piąta osoba po 65. roku życia czuje się samotna. Odsetek ten istotnie wzrasta wśród osób powyżej 80. roku życia – pokazuje badanie ARC Rynek i Opinia, zrealizowane dla Stowarzyszenia Mali Bracia Ubogich.

Uczucia samotności doświadczają najczęściej osoby mieszkające w jednoosobowych gospodarstwach, przede wszystkim owdowiałe kobiety. Z samotnością próbują walczyć głównie poprzez zajęcia wykonywane w pojedynkę, np. oglądanie telewizji, czytanie czy rozwiązywanie krzyżówek.

Osoby po 65. roku życia najczęściej mieszkają w gospodarstwach jednopokoleniowych (78%). Co trzecia mieszka w gospodarstwie jednoosobowym (34%) – odsetek ten wzrasta do 50% w grupie osób powyżej 80. roku życia. Problemy, z jakimi najczęściej mierzą się osoby starsze, to:

  • problemy zdrowotne (55%),
  • utrata bliskich (46%),
  • zakończenie życia zawodowego (28%),
  • samotność i izolacja (17%),
  • brak pieniędzy (14%),
  • utrata samodzielności (13%),
  • nuda (13%),
  • brak poczucia bezpieczeństwa (12%),
  • poczucie bycia niepotrzebnym (10%).

Trzem pierwszym wskazywanym problemom trudno w pełni zaradzić. Stanowią one naturalną kolej rzeczy. Poczucie samotności i izolacji jest jednak zjawiskiem, któremu można przeciwdziałać.

Samotność jest realnym problemem, zwłaszcza w życiu codziennym osób po 80. roku życia. Trzech na dziesięciu badanych wskazuje, że doświadcza samotności i izolacji. Jeden na dziesięciu czuje się samotnie często, a nawet zawsze.

Główne narzędzia w walce z samotnością, jakie przywołują sami seniorzy, to telewizja, czytanie i rozwiązywanie krzyżówek. Co czwarty badany stara się nawiązywać kontakty z innymi ludźmi. Częściej w ten sposób z samotnością radzą sobie osoby do 79. roku życia.
Za najważniejsze osoby w życiu seniorzy uważają rodzinę – współmałżonka, dzieci, wnuki. Ważni są także przyjaciele, zwłaszcza dla osób mieszkających samotnie.

Osoby, które mają rodzinę, zazwyczaj relacje z nią oceniają jako bliskie lub bardzo bliskie. Około połowa badanych chciałaby je jednak zacieśnić. Pokazuje to, że być może dotychczasowe relacje nie są wcale dla badanych wystarczające.

Trzech na dziesięciu badanych nie ma bardzo bliskich relacji w żadnym z kręgów społecznych. Z kolei jeden na dwudziestu w ogóle nie ma dobrych bądź bliskich relacji z osobami ze swojego otoczenia. Wśród tych ostatnich dominują osoby owdowiałe, mieszkające samotnie, nieposiadające dzieci, a także mężczyźni. Co więcej, jedna na 20 osób mieszkających samotnie zupełnie nie ma od kogo uzyskać pomocy i nie ma komu powierzyć swoich trosk.

Jeszcze wyższy odsetek osób mieszkających samotnie (1 na 10) nie ma nikogo, komu może zaufać, np. pozostawić klucze od mieszkania. Jedna na 5 osób powyżej 80. roku życia nie ma osoby, z którą może miło spędzić wolny czas, np. pójść na spacer czy zjeść posiłek.
Mniej niż 1/4 badanych wskazała kontakt z innymi osobami (spotkania towarzyskie czy z bliską osobą) jako jeden z najczęstszych powodów wyjścia z domu. 1/4 respondentów wychodzi na spotkania towarzyskie sporadycznie – raz na pół roku lub rzadziej. Trzy na 10 osób w wieku 80+ w ogóle nie wychodzą na tego typu spotkania.

Dlatego w tej grupie społecznej niezwykle ważny jest choćby kontakt telefoniczny z innymi osobami. Jeden na trzech badanych powyżej 80. roku życia ma codzienny kontakt telefoniczny z osobami ze swojego otoczenia.

Z naszego badania wyłania się obraz polskiego seniora, którego osamotnienie i problemy rosną wraz z wiekiem. Rodziny wielopokoleniowe są już w naszym kraju rzadkością. Wiele osób emigruje czy to do innych miast, czy za granicę. W związku z tym osoby starsze, zwłaszcza po 80. roku życia, często pozostawione są same sobie lub opieka nad nimi ogranicza się do podstawowych czynności typu zakupy, sprzątanie.

Dzieci osób starszych, same będące często tuż przed emeryturą, niejednokrotnie wspomagają swoje dzieci. Dlatego nie starcza im już ani sił, ani czasu, by najstarszemu z rodu towarzyszyć w codzienności i angażować się w jego życie emocjonalne. Niestety nie istnieją rozwiązania systemowe, które właśnie w tej sferze społecznej byłyby wsparciem dla najstarszych. Tymczasem to znacząco poprawiłoby ich komfort życia. Często osoby te bardzo pragną kontaktu z drugim człowiekiem – komentuje Sonia Łoszewska z ARC Rynek i Opinia.

O badaniu
Badanie „Sytuacja społeczna osób w wieku 65+” zostało zrealizowane przez agencję badawczą ARC Rynek i Opinia na zlecenie Stowarzyszenia Mali Braci Ubogich. Metoda: CATI (ankiety telefoniczne). Próba N=600 respondentów w wieku 65+, mieszkających w miastach.

 

17 maja 2018

16 maja 2018