Prezes UOKiK nakłada ponad 200 mln zł kary na Gazprom
  • 0
  • 1
4.08.2020

Prezes UOKiK nakłada ponad 200 mln zł kary na Gazprom

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny nałożył blisko 213 mln zł kary na Gazprom. To skutek braku współpracy w dochodzeniu prowadzonym w związku z budową gazociągu Nord Stream 2. Taki obowiązek wynika z przepisów europejskich, na których opiera się polska ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów.

Nałożenie kary na Gazprom związane jest z prowadzonym postępowaniem w sprawie utworzenia konsorcjum finansującego budowę gazociągu Nord Stream 2 bez wymaganej zgody prezesa UOKiK. Prezes urzędu postawił w tej sprawie zarzuty sześciu spółkom:

  • Gazpromowi z Rosji,
  • Engie Energy ze Szwajcarii,
  • pochodzącym z Niderlandów firmom Uniper, OMV, Shell i Wintershall.

W czasie trwania tego postępowania prezes UOKiK zwrócił się o dokumenty istotne dla sprawy także do Gazpromu. Spółka jednak odmówiła udzielenia informacji ważnych dla prowadzonego postępowania.

Na podstawie istniejących przepisów zwróciliśmy się na początku roku do Gazpromu o udostępnienie nam kontraktów zawartych przez jego spółkę zależną z pozostałymi firmami finansującymi budowę Nord Stream 2. Pomimo prawnego obowiązku współpracy z prezesem urzędu przedsiębiorstwo nie przekazało tych informacji. Nie zrobiło tego także po wszczęciu w maju postępowania w związku z brakiem współpracy, które powinno być dla spółki sygnałem ostrzegawczym.

Łamanie przepisów prawa Polski – państwa członkowskiego Unii Europejskiej spotka się z przewidzianymi w nim sankcjami finansowymi. W mojej opinii to działanie umyślne, które miało utrudnić prowadzone postępowanie. Zdecydowałem w związku z tym o nałożeniu na Gazprom blisko 213 mln zł kary. To maksymalna sankcja przewidziana przepisami prawa za nieudzielenie informacji na żądanie prezesa urzędu, stanowiąca równowartość 50 mln euro – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Z przepisów europejskich, na których opiera się polska ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, wynika obowiązek:

  • uzyskania zgody prezesa UOKiK na dokonanie koncentracji przez spółki zagraniczne,
  • współpracy z urzędem i udzielania żądanych informacji oraz dokumentów.

Dokumenty, o które wystąpił prezes urzędu, to przede wszystkim umowy przesyłu, dystrybucji, sprzedaży, dostaw i magazynowania paliw gazowych. O umyślności działania spółki świadczy według urzędu choćby fakt, że Gazprom nie wystąpił nawet o zgodę na przekazanie informacji do rosyjskiego Ministerstwa Energii. Tamtejsze spółki o strategicznym znaczeniu muszą uzyskać taką aprobatę przed przekazaniem informacji np. zagranicznej instytucji. Brak zwrócenia się o zgodę świadczy, że Gazprom nie zamierzał w ogóle odpowiadać na żądania prezesa UOKiK.

Brak współpracy z prezesem UOKiK w toku postępowania w sprawie bezprawnego utworzenia spółki finansującej Nord Stream 2 nie jest regułą. Wprawdzie w ubiegłym roku prezes UOKiK nałożył 172 mln zł kary na spółkę Engie Energy. Pozostali czterej przedsiębiorcy jednak współpracują i przekazują dokumenty i informacje, o które występuje prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W 2015 r. do UOKiK wpłynął wniosek sześciu spółek o zgodę na utworzenie wspólnego przedsiębiorcy odpowiedzialnego za budowę i eksploatację gazociągu Nord Stream 2. W 2016 r. urząd wydał zastrzeżenia do koncentracji. Uznał w nich, że planowana transakcja mogłaby doprowadzić do ograniczenia konkurencji i przedstawił zastrzeżenia.

Przedsiębiorcy wycofali wniosek, co w praktyce oznaczało zakaz połączenia. Tymczasem niedługo potem w mediach pojawiły się informacje, że niedoszli uczestnicy transakcji podpisali umowę na finansowanie gazociągu. W związku z tym wszczęto postępowanie przeciw Gazpromowi i jego pięciu kontrahentom o dokonanie transakcji bez zgody prezesa UOKiK.

Postawa Gazpromu niewątpliwie utrudniła nasze postępowanie, ale rosyjskiemu przedsiębiorstwu nie udało się go zablokować. Posiadamy wystarczający materiał dowodowy i kończymy jego analizę. To oznacza, że coraz bliższy jest koniec precedensowego postępowania w sprawie utworzenia konsorcjum odpowiedzialnego za finansowanie Nord Stream 2 bez zgody prezesa UOKiK – dodaje Tomasz Chróstny.

Za naruszenie zakazu dokonania koncentracji bez uzyskania zgody prezesa UOKiK grozi kara do 10 proc. rocznego obrotu przedsiębiorcy. Ponadto, jeżeli koncentracja została dokonana, a przywrócenie konkurencji na rynku nie jest możliwe, prezes urzędu może nakazać zbycie całości lub części majątku przedsiębiorcy, udziałów lub akcji zapewniających kontrolę nad przedsiębiorcą. Może także nakazać rozwiązanie spółki, nad którą przedsiębiorcy sprawują wspólną kontrolę.

  • 1
Gazprom

UOKiK nałożył karę na Gazprom

3 sierpnia 2020