Niemal połowa Polaków nie ufa w pełni AI, ale i tak korzysta z asystentów AI – badanie firmy Adyen

Wśród pokolenia Z i millenialsów odsetek osób sięgających po asystentów AI wynosi już niemal 50 proc. Połowa konsumentów obawia się jednak utraty kontroli nad procesem zakupowym, a 47 proc. nie ufa w pełni rekomendacjom generowanym przez sztuczną inteligencję. Pokazuje to badanie Adyen „2026 EMEA Retail Research”.

Jak pogodzić coraz częstsze korzystanie z asystentów AI z ograniczonym zaufaniem? Analiza wyników tegorocznego badania firmy Adyen pokazuje, że relacja konsumentów z AI jest złożona. Polacy wciąż wykazują pewną ostrożność:

• 50 proc. obawia się utraty kontroli nad procesem zakupowym,
• 47 proc. nie ufa w pełni rekomendacjom AI co do jakości i ceny produktów,
• 46 proc. obawia się ryzyka błędów,
• 39 proc. martwi się o prywatność i bezpieczeństwo danych.

Paradoks polega na tym, że ostrożność nie oznacza odrzucenia technologii. Aż 44 proc. Polaków zgodziłoby się, aby asystent AI przeprowadzał za nich cały proces zakupowy – łącznie z finalizacją zakupu. Warunek jest jeden: wcześniej muszą sami ustalić kryteria wyboru. Najbardziej otwarci na takie rozwiązanie są czterdziestolatkowie (56 proc.).

Konsumenci nie uciekają od wyszukiwarek dlatego, że AI jest modna

Coraz częściej szukają sposobu na ominięcie reklam, sponsorowanych treści i tysięcy sprzecznych opinii.

Potwierdzają to wyniki badania Adyen:

• 62 proc. użytkowników wskazuje, że sztuczna inteligencja pozwala im szybciej znaleźć poszukiwane produkty,
• 64 proc. uważa, że pomaga przebić się przez szum informacyjny internetu,
• 56 proc. wykorzystuje AI do odkrywania nowych marek i produktów, których prawdopodobnie nie znalazłoby za pomocą tradycyjnej wyszukiwarki,
• 49 proc. oczekuje, że rekomendacje AI będą dostępne bezpośrednio w sklepach internetowych, bez konieczności korzystania z zewnętrznych narzędzi.

Wyniki badania pokazują, że konsumenci nie oczekują od AI zastąpienia człowieka, lecz uproszczenia procesu zakupowego

Chcą szybciej docierać do trafnych rekomendacji i ograniczać szum informacyjny, zachowując jednocześnie kontrolę nad ostateczną decyzją.

Niemal 80 proc. polskich przedsiębiorstw jest otwartych na wdrażanie rozwiązań z obszaru agentic commerce

Rozwój tego modelu wykracza jednak poza technologię – stawia pytania o zaufanie konsumentów, rolę marek i przyszły kształt doświadczeń zakupowych. Choć 80 proc. to wysoki odsetek, dla wielu firm agentic commerce wciąż pozostaje bardziej kierunkiem obserwacji niż gotowym modelem wdrożeniowym. Firmy dostrzegają potencjał technologii, ale jednocześnie wskazują na konkretne wyzwania.

Największe z nich dotyczą relacji z klientem – 38 proc. przedsiębiorstw obawia się, że AI jako pośrednik interakcji zakupowych może:

• osłabić bezpośredni kontakt z konsumentem,
• ograniczyć lojalność wobec marki.

Podobne pytania stawiają sami konsumenci. Dla jednej trzeciej kluczową kwestią pozostaje zaufanie – czy AI rzeczywiście będzie w stanie wskazać najlepszą cenę i produkt najwyższej jakości.

–  W dyskusji o agentic commerce często skupiamy się na pytaniu, czy konsumenci będą gotowi powierzyć AI część decyzji zakupowych. Z perspektywy handlu równie istotne jest jednak to, jak zmieni się rola samej marki. Jeśli AI stanie się głównym punktem styku z ofertą, firmy będą musiały nauczyć się funkcjonować w nowym kanale kontaktu z klientem. Przewaga konkurencyjna może coraz mniej wynikać wyłącznie z marketingu, ale np. także z widoczności w różnych modelach językowych, jakości doświadczenia zakupowego i zdolności do budowania zaufania – mówi Matouš Michněvič, country manager CEE w Adyen.

Rozwój AI w handlu to nie tylko nowe możliwości dla zakupów, ale także rosnące znaczenie cyberbezpieczeństwa

Firmy zauważają, że wraz z upowszechnianiem się narzędzi opartych na sztucznej inteligencji rośnie skala bardziej zaawansowanych prób oszustw – wskazuje na to 24 proc. przedsiębiorstw. Dlatego coraz częściej technologia staje się również elementem strategii ochrony – 29 proc. firm wykorzystuje AI do wykrywania i ograniczania fraudów.

Agentic commerce jest dziś istotnym kierunkiem rozwoju handlu

27 proc. firm wskazuje go jako strategiczny priorytet na najbliższe 12 miesięcy, a co czwarta planuje inwestycje w tym obszarze.

Ostateczny kształt tego trendu zweryfikuje jednak rynek i realne wdrożenia – w tym gotowość konsumentów, skuteczność technologii oraz zdolność firm do połączenia automatyzacji z bezpieczeństwem i budowaniem zaufania.

O badaniu
Badanie konsumentów w zakresie korzystania z asystentów AI przeprowadził Censuswide między 6 a 13 maja 2026 r. na próbie 20 000 konsumentów (w wieku 16+) z następujących krajów:

• Polska,
• Francja,
• Hiszpania,
• Włochy,
• Szwecja,
• Niderlandy,
• Niemcy,
• Czechy,
• Portugalia,
• Belgia.

Ta sama firma przeprowadziła badanie przedsiębiorców między 5 a 20 maja 2026 r. Próba 3000 przedstawicieli przedsiębiorstw z Polski, Francji, Włoch, Szwecji, Niderlandów i Niemiec. W każdym z badanych krajów próba badawcza liczyła 500 respondentów. Badanie objęło przedstawicieli firm z segmentów:

• produktów luksusowych,
• odzieży,
• akcesoriów,
• okularów i biżuterii,
• elektroniki i AGD,
• wyposażenia domu i mebli,
• kosmetyków.

W każdej kategorii produktowej zapewniono udział co najmniej 50 respondentów na każdym z badanych rynków.

Niemal połowa Polaków nie ufa w pełni AI, ale i tak korzysta z asystentów AI – badanie firmy Adyen (il. Magnific)

Doceniasz naszą pracę?

Postaw espresso redaktorom i pomóż tworzyć jeszcze lepsze treści.