Jakie są największe wyzwania na drodze zawodowej kobiet? Ogólnopolskie badanie wśród kobiet na kierowniczych stanowiskach
  • 0
  • 1
17.03.2021

Jakie są największe wyzwania na drodze zawodowej kobiet? Ogólnopolskie badanie wśród kobiet na kierowniczych stanowiskach

Jedna czwarta kobiet na menedżerskich stanowiskach czuje się niedoceniana w miejscu pracy. Mimo zajmowania wysokiego stanowiska i pełnienia odpowiedzialnej funkcji 61% badanych kobiet postrzega swoją rolę w firmie jako wspierającą, a nie przywódczą. 40% uważa swoje osiągnięcia za przeciętne. Takie są wyniki badania Clue PR, pt. „Bariery do kariery”. Z jakimi przeszkodami na drodze do rozwoju zawodowego kobiety muszą się mierzyć najczęściej?

Ogólnopolskie badanie przeprowadzono w styczniu na zlecenie Clue PR na panelu Ariadna na wyselekcjonowanej grupie ponad 450 kobiet na kierowniczych stanowiskach. Celem było ustalenie, jakie są największe wyzwania na drodze zawodowej kobiet.

Wyniki ukazują różne aspekty wyzwań i przeszkód, z jakimi stykają się kobiety na drodze zawodowej. Autorki badania – dr Marta Bierca (SWPS) i Alicja Wysocka Świtała (partnerka zarządzająca Clue PR) zapytały kobiety zarówno o systemowe ograniczenia, jak i stereotypy, z którymi muszą walczyć na co dzień.

W badaniu zmapowano całą siatkę ograniczeń, która sprawia, że kobiety, mimo równościowych haseł zawartych w regulaminach i statutach firm, mają utrudnioną drogę do awansów. Autorki badania wzięły również pod lupę całe spektrum opresyjnych sposobów zachowania podczas spotkań czy zebrań – ironicznych uśmiechów, pomijania wypowiedzi kobiet, wykluczających rozmów z innymi mężczyznami bez dopuszczania kobiet, jak również nagminnego przerywania kobietom ich wypowiedzi.

Z jakimi przeszkodami muszą się mierzyć na co dzień kobiety, które zajmują stanowiska kierownicze? Jak wiele sufitów co dzień muszą przebić, żeby móc zajmować stanowiska równie eksponowane, co ich koledzy?

Opiekunka, nie liderka
Po pierwsze, kobiety dostrzegają różnice w traktowaniu płci przy decydowaniu przez zarządy firm o awansach i podwyżkach. Jedna na 5 kobiet uważa, że płeć ma znaczenie przy decyzji o awansie pracownika. Również jedna na 5 kobiet jest zdania, że zarobki na tych samych stanowiskach różnią się pomiędzy płciami, co zresztą zostało udowodnione w wielu badaniach o różnicach płacowych.

Najbardziej zaskakujące i niepokojące różnice leżą jednak w postrzeganiu samych siebie i swojej roli przez kobiety na kierowniczych stanowiskach. 61% kobiet uważa swoją funkcję w organizacji za wspierającą – a przecież badane były kobiety, które pełnią role zarządcze w firmie. Wynika z tego, że kobiety nie postrzegają samych siebie jako przywódczyń. 37% badanych kobiet postrzega siebie jako „pomocnicę”, a 25% jako „opiekunkę”. Jako liderkę – choć rzeczywistości są to właśnie liderki w swoich środowiskach pracy – widzi siebie tylko 27% badanych kobiet.

Kobiety chcą się rozwijać i zdobywać nowe kompetencje. 53% badanych deklaruje, że chce zajść wyżej, a 59% to kobiety pewne siebie, które uważają, że podejmowanie decyzji nie przychodzi im z trudnością. Zarazem jednak 40% kobiet uważa swoje osiągnięcia za przeciętne, czyli tym samym je pomniejsza. Otoczenie niestety przyczynia się do tego. 25% kobiet czuje się w pracy niedocenianych. Mniej niż połowa badanych kobiet (45%) uważa, że firma wspiera ich rozwój zawodowy. Ważne są dane, które pokazują, że kobiety są nieustająco porównywane z mężczyznami – 29% kobiet uważa, że musi się starać bardziej niż ich koledzy, żeby osiągnąć to samo, co mężczyźni.

Cicho o osiągnięciach, półgłosem o awansach
Mimo że wiele kobiet deklaruje chęć zwiększania zakresu odpowiedzialności w pracy, na co dzień bardzo dyskretnie komunikuje swoją siłę i osiągnięcia. Podobnie jest z reakcjami otoczenia, które często deprecjonuje i wręcz dosłownie ucisza kobiety, także te zajmujące eksponowane stanowiska w firmach i zarządach. 34% badanych kobiet deklaruje, że zabieranie głosu przychodzi im z trudnością.

Co ciekawe, staranie się o awans jest zawsze wyzwaniem dla niemal połowy respondentek, niezależnie od tego, czy przełożonym jest kobieta czy mężczyzna. Dla 44% badanych staranie się o awans u kobiety dyrektorki, a dla 48% u mężczyzny dyrektora jest trudne. Ponad 30% kobiet nie lubi się sprzeciwiać przełożonemu, nawet gdy to one mają rację. 34% nie chce się sprzeciwiać przełożonej kobiecie, a 31% mężczyźnie.

Niebagatelny wpływ na samoocenę kobiet i ich przebojowość mają wszystkie sposoby zachowania, które systematycznie – chociaż często w ukrytej i niejawnej formie – wtłaczają kobiety w role posłusznych i cichych pracownic na pozycjach wspierających, a nie menedżerek decyzyjnych w kluczowych obszarach. Co ciekawe, opresyjne zachowania są również udziałem kobiet wobec kobiet.

Nagminne wobec badanych kobiet są:

  • pytania o ich życie prywatne (23% kobiet doświadcza tego ze strony mężczyzn, 26% ze strony innych kobiet),
  • komentowanie wyglądu (21% ze strony mężczyzn, 22% ze stron kobiet),
  • przerywanie wypowiedzi (19% ze strony mężczyzn i 23% ze strony kobiet),
  • traktowanie z góry, z wyższością (19% vs 20%).

14% badanych kobiet ma wrażenie, że mężczyźni podważają ich kompetencje, a 16%, że robią to inne kobiety. Jednym słowem, kobiety realizujące się w strukturach firm mają do czynienia z całym arsenałem opresyjnych sposobów zachowania. Jedynie jedna na 4 badane kobiety wskazuje, że nie doświadczyła żadnego z powyższych opresyjnych zachowań w środowisku pracy.

Kolejnym czynnikiem wpływającym na ograniczanie rozwoju i potencjału zawodowego kobiet jest ich zaangażowanie w sprawy domowe. 17% kobiet zdecydowanie zgadza się ze stwierdzeniem, że aby osiągnąć obecny sukces, nie musiały poświęcić życia osobistego. Zarazem 39% uważa, że aby osiągnąć większy sukces, musiałyby poświęcić życie rodzinne i skupić się na pracy.

Źródło obciążeń kobiet leży również w podziale obowiązków w domu, którego fundamentem od lat jest wyraźna dysproporcja. 61% deklaruje, że ma więcej obowiązków domowych niż partnerzy. Prawie jedna czwarta kobiet (23%) ma wyrzuty sumienia, że zaniedbuje życie osobiste kosztem kariery. Wynika z tego, że do umożliwienia rozwoju zawodowego kobiet potrzebne są zarówno zmiany systemowe, jak i w świadomości społecznej.

O badaniu
Badanie przeprowadzono na panelu Ariadna na ogólnopolskiej próbie N=458 kobiet na stanowiskach decyzyjnych lub kierowniczych w wieku 18+. 60% respondentek pracuje ponad 5 lat w obecnym miejscu pracy. Badanie przeprowadzono w styczniu 2021 r. metodą CAWI.

  • dr Marta Bierca, ekspertka Uniwersytetu SWPS, dyrektor badań konsumenckich we Frost & Sullivan. Wcześniej manager działu badań jakościowych w GfK Polonia i konsultantka ds. badań w CPC, badaczka w Ipsos ASI i Synovate. Socjolożka i etnolożka, doktor socjologii.
  • Alicja Wysocka-Świtała, partnerka zarządzająca i współwłaścicielka agencji Clue PR. Prowadzone przez nią kampanie były wielokrotnie nagradzane w międzynarodowych konkursach. Ma kilkanaście lat doświadczenia w komunikacji, ukończyła dziennikarstwo na UW, prowadzi zajęcia w Collegium Civitas. Zasiada w jury Złotych Spinaczy, Stevie Awards, Sabre Awards, Young Creatives oraz w Radzie Związku Firm Public Relations
  • 1
wyzwania na drodze zawodowej kobiet

Jakie są wyzwania na drodze zawodowej kobiet?

17 marca 2021

16 marca 2021