Edelman Trust Barometer 2026: nasila się izolacja od ludzi o innych poglądach

Aż 70 proc. badanych deklaruje, że nie ufa osobom o innych wartościach i poglądach, czerpiącym informacje z odmiennych źródeł, inaczej postrzegającym problemy społeczne lub wywodzącym się z innych środowisk. Trend ten jest widoczny globalnie, niezależnie od wieku, płci, poziomu dochodów czy stopnia rozwoju kraju – wynika z badania Edelman Trust Barometer 2026.

– Seria kryzysów ostatnich lat zachwiała naszym poczuciem bezpieczeństwa. W obliczu nasilających się obaw o pracę związanych z rozwojem AI, rosnących kosztów życia i zagrożenia dezinformacją zamykanie się we własnych bańkach jest naturalnym mechanizmem obronnym. Biznes musi działać ze świadomością związanych z tym wyzwań i swojej roli, jako instytucji cieszącej się największym zaufaniem. Inaczej będzie się mierzyć z konsekwencjami takimi jak obniżona produktywność, niechęć do innowacji czy większa rotacja pracowników – komentuje Jarosław Bańda, wiceprezes firmy Lighthouse, która jest wyłącznym przedstawicielem Edelmana w Polsce.

Od strachu do izolacji

Badania Edelmana pokazują, że globalne społeczeństwa przeszły w ostatnich latach drogę:

• od niepokoju i strachu,
• przez polaryzację i poczucie krzywdy,
• aż do dominującego dziś trendu izolacji.

Zaufanie coraz rzadziej ma charakter instytucjonalny czy wspólnotowy, a częściej koncentruje się na najbliższym otoczeniu – rodzinie, pracodawcy czy lokalnej społeczności.

Przesunięcie myślenia z „my” na „ja”:

• osłabia dziś zdolność społeczeństw do wspólnego działania,
• sprzyja krótkoterminowym interesom kosztem długofalowych polityk,
• blokuje kluczowe inwestycje i zwiększa opór wobec zmian.

Rośnie też nacjonalizm gospodarczy. Zaufanie do firm krajowych znacząco przewyższa dziś zaufanie do firm zagranicznych. Ponad jedna trzecia respondentów badania chciałaby ograniczenia obecności firm zagranicznych w swoim kraju – nawet kosztem wyższych cen i mniejszego wyboru.

Główne źródła nasilającej się izolacji społecznej

Autorzy raportu Edelman Trust Barometer 2026 wskazują kilka kluczowych czynników. Wpływają one na rosnący trend izolowania się we własnych ekosystemach zaufania:

1. Rekordowo wysoki niepokój ekonomiczny. Dwie trzecie pracowników obawia się wpływu międzynarodowej polityki handlowej i wojen celnych na swojego pracodawcę. Niepokój budzi również rozwój AI. 54 proc. osób o niskich dochodach i 44 proc. o średnich dochodach uważa, że zamiast skorzystać na upowszechnieniu sztucznej inteligencji, zostaną przez nią wypchnięci na margines.

2. Spadek optymizmu i wiary w lepsze jutro. Jedynie 32 proc. respondentów wierzy, że kolejne pokolenie będzie żyło lepiej. To spadek o 4 punkty procentowe rok do roku. W krajach takich jak Singapur, Tajlandia, Indie czy Chiny poziom optymizmu obniżył się nawet o kilkanaście punktów procentowych.

3. Kryzys informacji. 65 proc. badanych obawia się, że zagraniczne podmioty celowo wprowadzają fałszywe informacje do krajowych mediów, by pogłębiać podziały społeczne. Jednocześnie tylko 39 proc. respondentów regularnie (co najmniej raz w tygodniu) sięga po źródła reprezentujące odmienne punkty widzenia.

4. Narastająca luka zaufania między grupami dochodowymi. Badanie pokazuje 15-punktową różnicę w poziomie zaufania między osobami o wysokich i niskich dochodach. Najsłabiej sytuowani postrzegają instytucje jako średnio o 18 punktów mniej kompetentne i o 15 punktów mniej etyczne niż osoby zamożniejsze.

Co z tego wynika dla biznesu?

W świecie pogłębiającej się polaryzacji i izolacji miejsce pracy pozostaje jedną z ostatnich wspólnych przestrzeni. Takich, w których spotykają się ludzie o różnych poglądach, także połączeni wspólnymi celami. Dlatego to właśnie pracodawcy są postrzegani przez respondentów badania jako instytucje zdolne do budowania mostów między grupami o różnych poglądach. Zaufanie do miejsca pracy deklaruje 78 proc. pracowników – o 14 p.p. więcej niż do biznesu ogółem (64 proc.) i aż o 25 p.p. więcej niż do rządu (53 proc.).

– Biznes powinien postawić na budowanie długofalowych relacji z lokalnymi społecznościami, schodząc z poziomu międzynarodowego na wielonarodowy, inicjować działania skupiające ludzi wokół wspólnych celów oraz prowadzić komunikację w sposób skoncentrowany na tym co łączy, a nie dzieli. Firmy, które wykorzystają swój potencjał jako platformy do budowania zaufania, wyjdą z tej sytuacji obronną ręką i zyskają ogromną przewagę konkurencyjną – podsumowuje Jarosław Bańda.

Pełny raport można znaleźć na stronie firmy Edelman.

Edelman Trust Barometer 2026: nasila się izolacja od ludzi o innych poglądach

Doceniasz naszą pracę?

Postaw espresso redaktorom i pomóż tworzyć jeszcze lepsze treści.