Brak naturalnych umiejętności cyfrowych u młodych – badanie EU Kids Online 2026

Młodzi ludzie nie nabywają umiejętności cyfrowych tylko dlatego, że dorastają w otoczeniu ekranów. Internetu używają głównie do komunikacji oraz rozrywki. Tak wynika z badania EU Kids Online.

Na funkcjonowanie młodych wpływa to, co robią online, jakie treści konsumują oraz czy podejmują zachowania ryzykowne. 65% 10–16-latków deklaruje, że nie wie, jak rozwój sztucznej inteligencji wpłynie na ich przyszłe życie. To wstępne wyniki badania EU Kids Online 2026, które ukaże się w kwietniu.

Raport EU Kids Online 2026 to trzecia edycja badań prowadzonych w ramach międzynarodowej sieci badawczej, powstałej 2006 r. Na poziomie europejskim obejmuje wyniki prawie 28 tys. młodych ludzi z 17 krajów. Polska edycja objęła reprezentatywną próbę 1502 uczniów i uczennic w wieku 10–16 lat.

Wiedza i deklaracje

Chociaż znaczna część badanych deklaruje wysoką pewność w zakresie swoich umiejętności cyfrowych, przeczą temu wyniki testów wiedzy. Młodzi ludzie rozumieją mechanizmy funkcjonowania internetu na niskim poziomie, np.:

• 32,3% badanych uważa, że pierwszy wynik wyszukiwania w internecie zawsze jest najlepszym źródłem informacji,
• 51% nie jest pewnych w tej kwestii.

– Wyniki potwierdzają, że samo dorastanie w środowisku cyfrowym nie prowadzi automatycznie do nabycia umiejętności dotyczących rozumienia procesów informacyjnych. Powszechne przekonanie o „naturalnych” umiejętnościach cyfrowych młodego pokolenia nie znajduje potwierdzenia w badaniach – mówi prof. Jacek Pyżalski.

Młodzież deklaruje, że internetu używa głównie do komunikacji oraz aktywności rozrywkowych. Najczęściej są to:

• rozmowy z przyjaciółmi (49,1%)
• słuchanie muzyki (41,5%).

Kolejna popularna aktywność to oglądanie filmów w mediach społecznościowych (29,9%) oraz oglądanie seriali i filmów na platformach streamingowych lub YouTube (21,2%). Znacznie mniejszy odsetek wskazuje, że do sieci zagląda, by się uczyć, tworzyć własne treści, poszukiwać informacji o zdrowiu, czy do aktywności obywatelskiej. Wskazuje to raczej na bierną konsumpcję treści niż jej kreowanie oraz świadome selekcjonowanie.

AI okiem młodych

Z narzędzi sztucznej inteligencji (AI) korzysta 8 na 10 badanych uczniów i uczennic. Zasadniczo AI pełni dla nich rolę narzędzia doraźnego. Wykorzystują je do pojedynczych, wybranych aktywności, takich jak pisanie i streszczanie tekstów szkolnych, radzenie się, co oglądać, słuchać lub kupić. Zdecydowanie rzadziej do tworzenia obrazów. Większość respondentów (65%) deklarowała, że nie wie lub nie ma opinii, jak sztuczna inteligencja wpłynie na ich przyszłe życie. Wysoki odsetek takich odpowiedzi w opinii badaczy sugeruje, że sztuczna inteligencja postrzegana jest raczej jako technologia słabo rozpoznana i niewystarczająco „oswojona” przez młodych ludzi.

Pełny raport z badań EU Kids Online 2026 zostanie opublikowany na początku kwietnia. Znajdą się w nim m.in.:

• samoocena umiejętności cyfrowych młodych i ich wiedza o świecie online,
• informacje, czy i gdzie młode osoby szukają wsparcia,
• co różni chłopców i dziewczynki w korzystaniu ze sztucznej inteligencji,
• odpowiedź na pytanie, w jaki sposób z internetu korzystają dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Badanie przeprowadzono pod kierownictwem:

• dra hab. Jacka Pyżalskiego, prof. Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu,
• dra hab. Łukasza Tomczyka z Uniwersytetu Jagiellońskiego,
• dra hab. Piotra Plichty z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Partnerem raportu jest Fundacja Orange.

Badanie:
Przeprowadzone zostało w całości w ramach sieci EU Kids Online (EUKO). To międzynarodowa sieć badawcza zajmująca się analizą szans, zagrożeń oraz bezpieczeństwa dzieci w środowisku online w Europie.

Wkrótce wyniki badania EU Kids Online 2026

Doceniasz naszą pracę?

Postaw espresso redaktorom i pomóż tworzyć jeszcze lepsze treści.