Blisko połowa gospodarstw domowych nie ma jasnych zasad dotyczących finansów, a co trzeci Polak przyznaje, że takich zasad nie ma praktycznie wcale. Tylko 8 proc. deklaruje, że obowiązują ich bardzo jasne reguły, których zawsze przestrzegają.
Dla psychologów to temat o relacjach. Dla marketerów – jedna z ciekawszych i niezagospodarowanych dotychczas przestrzeni.
Polacy dzielą wydatki domowe. Przyjemności już niekoniecznie
Jedzenie, zakupy do domu, media czy czynsz najczęściej finansowane są wspólnie. Podobnie jest z wakacjami i wydatkami na zdrowie.
Koszty auta i paliwa aż 28 proc. Polaków pokrywa wyłącznie lub głównie samodzielnie. Za rozrywkę i drobne przyjemności z własnej kieszeni płaci co piąty Polak. Im bardziej domowy wydatek, tym częściej jest wspólny. Im bardziej związany z indywidualnymi wyborami – tym częściej każdy radzi sobie sam.
To nie przypadek. To finansowy kod polskich gospodarstw domowych: obowiązki rozliczamy razem, przyjemności już znacznie rzadziej.
Kredyt wspólny. Spłata już nie
Jednym z najbardziej konfliktogennych obszarów okazuje się kredyt mieszkaniowy. Choć zobowiązanie zwykle podejmowane jest wspólnie, tylko 54 proc. Polaków deklaruje wspólne pokrywanie rat, a 28 proc. spłaca kredyt głównie samodzielnie. W połączeniu z różnicami dochodowymi tworzy to gotowy przepis na napięcia. Zwłaszcza że młodsze pokolenia coraz częściej zwracają uwagę na nierówności finansowe w związku.
Raport syndykatowy IQS „KASA. Pieniądze lubią ciszę”
Im więcej rozmów o pieniądzach, tym mniej zadowolenia?
To prawdopodobnie najbardziej nieoczywisty wniosek z całego badania IQS. Popularna narracja mówi, że o finansach trzeba rozmawiać jak najczęściej. Tymczasem Baby Boomers robią to najrzadziej ze wszystkich pokoleń. Aż 44 proc. z nich rzadko lub nigdy nie porusza tego tematu. Jednocześnie deklarują oni najwyższy poziom satysfakcji z finansowych „ustaleń”. Młodsze pokolenia rozmawiają częściej, ale są znacznie bardziej krytyczne wobec efektów.
Raport syndykatowy IQS „KASA. Pieniądze lubią ciszę”
Problemem może nie być brak rozmów, ale brak konkretnych zasad.
Badanie pokazuje, że najczęstsze spory finansowe dotyczą:
- życia ponad stan,
- ukrywania wydatków i długów,
- wypominania pieniędzy,
- braku wspólnych ustaleń.
Co więcej, 14 proc. Polaków przyznaje, że miało ostatnio poczucie bycia „naciąganym”, a dokładnie tyle samo ukryło wydatek przed partnerem.
Polacy funkcjonują dziś równolegle w modelach wspólnych, mieszanych i całkowicie osobnych finansów. Jak zauważa Przemysław Kuraczyk, Business Growth Director z IQS: – Marka, która pomoże ludziom wypracować finansowe rytuały, zamiast tylko zachęcać do rozmowy, może zagospodarować obszar, którego nikt jeszcze nie zajął. Na rynku wciąż brakuje rozwiązań, które pozwalają ustalać zasady typu: „ty płacisz za auto, ja za media, wakacje dzielimy po połowie”. Najbardziej konfliktowe kategorie wydatków pozostają jednocześnie tymi, które są najmniej uporządkowane. I właśnie dlatego dane z naszego raportu „KASA. Pieniądze lubią ciszę” można czytać nie tylko jako raport o pieniądzach. To gotowy brief dla marek, bo być może przyszłość finansów nie polega na pomaganiu ludziom w zarządzaniu pieniędzmi, tylko w dogadywaniu się w sprawach finansowych.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, jak cztery pokolenia Polaków o pieniądzach myślą, jak zarabiają, ogarniają, wydają, oszczędzają i inwestują, zapraszamy do wysłuchania serii podcastów. Dane z badania IQS „KASA. Pieniądze lubią ciszę” konfrontowane są w nich z perspektywą firm działających bezpośrednio na rynku konsumenckim i finansowym.
Link do strony, dzięki której uzyskasz dostęp do podcastów. |
O badaniu
„KASA. Pieniądze lubią ciszę” to badanie syndykatowe firmy IQS poświęcone napięciom, praktykom i strategiom związanym z codziennym życiem finansowym czterech pokoleń Polaków (Baby Boomers, Gen X, Gen Y, Gen Z) – zrealizowane w lutym 2026 r. Wywiady ilościowe zbierano techniką CAWI na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie N=1200 dorosłych Polek i Polaków (próba reprezentatywna ze względu na płeć, wiek, wykształcenie, województwo oraz klasę wielkości miejscowości zamieszkania). Częścią projektu było również badanie jakościowe. W jego ramach przeprowadzono 12 pogłębionych wywiadów indywidualnych (IDI online) z uczestnikami badania ilościowego.